مرحوم نواب صفوي عليرغم واضح و مبرهن بودن حکم ارتداد کسروی ، ابتدا با او به مباحثه و مناظره پرداخت ول

سيد مجتبي مير لوحي معروف به نواب صفوي در سال 1303 ش در خانواده اي مذهبي در خاني آباد تهران به دنيا آمد. سنين کودکي را در همان محلّه طي نمود و دوران تحصيل ابتدايي را در �دبستان حکيم نظامي� گذرانيد. سپس وارد �دبيرستان صنعتي� شد و پس از آن به نجف رفت. پس از چند سال تحصيل و اقامت در نجف از جسارت کسروي به ساحت اولياء دين مطلع شد و به نمايندگي از طرف حوزه علميه نجف به ايران آمد تا با سخنان ضد اسلامي سيد احمد کسروي مقابله و بساط او را جمع کند.

البته پیش از نواب صفوی، علما در همان مقطع که آثار و افکار کسروي منتشر مي شد رديه هاي فراواني به صورت کاملاً منطقي و مستدل بر آثار و نوشته هاي وي نگاشتند از جمله مرحوم حاج سراج انصاري با چاپ کتاب �شيعه چه مي گويد� و مرحوم آيت الله سيد نورالدين شيرازي با انتشار کتاب �کسر کسروي� به صورت مستدل به شبهاتي که توسط کسروي در کتاب ها و نشريات مختلف مطرح مي شد پاسخ دادند . همچنين دهها کتاب و رساله توسط طلاب ، فضلا و اهل فکر و قلم در همين زمينه منتشر شد که امروزه نام و نشان چنداني از آنها وجود ندارد ولي به بعضي از آنها در کتاب �جريان ها و سازمان هاي مذهبي – سياسي ايران� اشاره شده است.^[1]

با این حال هیچ یک از این ردیه ها و برخوردهای علمی باعث نشد تا کسروی دست از رویه دین ستیزانه خود بردارد تا اینکه شهید نواب صفوی بنا به وظیفه شرعی و دینی خود احساس تکلیف کرد تا با این فتنه برخورد نماید، در همین راستا آيت الله سيد ابوالقاسم خويي دو دينار، آقاي حاج سيد اسد الله مدني سيزده دينار و يکي ديگر از علماي نجف پنجاه تومان براي خرج سفر ايشان پرداخت کردند.[2]

مرحوم نواب صفوي عليرغم واضح و مبرهن بودن حکم ارتداد کسروی ، ابتدا با او به مباحثه و مناظره پرداخت ولي به دليل روحيه لجوجانه ، سرسختانه و احساس پيامبرگونه اي که بر کسروي حاکم بود اين مناظرات و گفتگو ها ره به جايي نبرده و ايشان برنامه قتل کسروي را طراحی می کند. سرانجام نواب صفوي در 23 ارديبهشت 1324 ش احمد کسروي را در ميدان حشمت الدوله تهران هدف تير قرار داد امّا موفق نشد و بلافاصله دستگير شد. علماي نجف و تهران خواستار آزادي نواب شدند، از طرفی دیگر و علیرغم مناظرات و مباحثات علمی و حتی ماجرای ترور، داستان اهانت کسروي به مقدسات دين اسلام ادامه پیدا کرده و به اندازه اي بالا مي گيرد که حتي هيات حاکمه نيز مجبور به کشاندن پاي وي به دادگاه به اتهام اهانت به اسلام مي شود که در جريان يکي از اين دادگاه ها يکي ديگر از اعضاي فدائيان اسلام در تاریخ 20 اسفند 1324 به کسروي حمله کرده و او را مي کشد. در مورد علمایی که عمل فدائیان اسلام در قتل کسروی را تایید کردند باید گفت نواب مجري فرمان استادش آيت الله حاج آقا حسين قمي از علماي نجف بود. آيت الله قمي، کسروي را مرتد شناخته بود و ارتداد وي ضمن بحث هاي گوناگون و تأليفات متعدّد اثبات شده و کسروي حاضر نشد از عملکرد خود اظهار پشيماني کند و تلاش علما و نواب صفوي براي باز گرداندن وي مؤثر نبود، بنابراين آيت الله حسين قمي با صراحت حکم ارتداد کسروي را صادر مي کند و علماي ديگري هم در نجف حکم ارتداد او را امضاء کردند که به نام معلوم نيست امّا آمده است که مراجع نجف حکم ارتداد وي را صادر کردند که در اين ميان از حضرت آيت الله اميني و آقا شيخ محمد تهراني ياد شده است.^[3]