پیشینه و تاریخچه کتاب

کتاابهای نخستین از جنس لوحهای گلی بودند. این لوحها از خاک رس و آب ساخته میشدند و بیشتر در منطقه بینالنهرین رواج داشتند. این لوحها برای نخستین بار توسط تمدن سومر ابداع شد. سپس استفاده از کاغذ پاپیروس در تمدن مصر رواج یافت. این کاغذ از گیاه پاپیروس ساخته شده بود و به وسیله نی یا قلم نی آغشته به مرکب روی آن مینوشتند. داستان سینوحه یکی از معروفترین کتابهایی است که روی پاپیروس نوشته شده است. هرچند این کاغذها بسیار سبک و کم حجم بودند اما در مقابل بسیار شکننده و آسیب پذیر بودند و این مشکلات زیادی را در ادامه به وجود آورد. علاوه بر این، از چرم، پوست حیوانات و پارچه نیز برای نوشتن استفاده میکردند. کدکس ها شکل امروزی کتاب است. کدکس ها بیشتر در میان مسیحیان برای نگارش متون مذهبی رواج داشت. این شکل از کتابها قابلیت جست و جوی بهتری داشت و به راحتی در انبارها نگهداری میشد.

کتاب الکترونیکی

در سالهای اخیر، کتابها شکل نوینی به خود گرفتهاند. با پیشرفت وسایل و امکانات فناوری کتابهای الکترونیکی یا ای بوک تولید میشوند که به راحتی و با صرف هزینه کمتر از طریق گوشیهای هوشمند و رایانهها میتوان از آنها استفاده کرد. این کتابها به آسانی قابل اجرا و از تنوع و همچنین انسجام مطالب برخوردار هستند. کتابهای الکترونیکی صرفاً نسخههای الکترونیکی مطالب مکتوب نیستند بلکه میتوانند علاوه بر متن و تصویر، فیلم، صوت و پویا نمایی را هم شامل شوند. به ابزارهایی که مختص خواندن ای بوکها هستند کتاب خوان گفته میشود. عدهای معتقدند آن جلا رویز روابلس که یک معلم اسپانیایی بوده، مخترع اولین کتاب الکترونیکی است.

کتاب صوتی

کتاب گویا یا کتاب صوتی سندی است که به صورت صوتی تهیه میشود و بر روی نوار کاست و سی دی ضبط میشوند. معمولاً کتابهایی را که قبلاً به صورت مکتوب منتشر کردهاند اکنون توسط خود نویسنده و یا مترجم روخوانی میشوند. ممکن است این کتابها با موسیقی یا جلوههای صوتی همراه باشد. امروزه تولید این نوع از کتابها مقرون به صرفه تر از انواع دیگر است. راوی باید با تلفظ صحیح کلمات آشنایی داشته باشد و با لحن و تن صدای مناسب آن را روخوانی کند.

فواید کتاب

• افزایش آرامش و کاهش استرس
• تقویت ذهن و گنجینه لغات
• پیشگیری از آلزایمر
• داشتن خوب راحت
• مقابله با افسردگی
• افزایش آگاهی
• تقویت حافظه
• افزایش تمرکز
• تقویت قدرت تحلیل
• بهبود مهارت نوشتن و خواندن
• تقویت قوه تخیل
• توسعه تفکر انتقادی

کتابدار کیست؟

کتابدار کسی است که با علم و هنری که در زمینه کتابداری دارد به مدیریت، سازماندهی، فهرست نویسی، رده بندی و دانش شناسی میپردازد. در گذشته به این افراد کتابچی یا کتابخانه چی میگفتند. کتابدار باید شناخت کاملی از رشته خود داشته باشد و به تمام علوم نیز آشنا باشند تا بتواند به نحو احسن مراجعان خود را راهنمایی کند.

وظایف کتابدار

• استفاده از سیستمهای فناوری اطلاعات در اموری مانند طبقه بندی کتابها، ثبت اطلاعات و…
• سازماندهی منابع و کتابها به گونهای که یافتن آنها برای کاربران آسان باشد.
• پاسخگویی به سوالات مراجعین و کمک به آنها برای یافتن کتابها و منابع مورد نظر
• به روز نگه داشتن کتابخانه از طریق استفاده از کتابها و مجلات جدید منتشر شده و استفاده از روشهای نوین کتابداری
• ارائه خدمات کتابخانه متناسب با گروههای مختلف جامعه مانند افراد کم سواد، خانه دارها و اقلیتهای قومی
• راه اندازی فعالیتهایی در کتابخانه از جمله گروههای کتابخوانی برای توسعه و ترویج فعالیتهای کتاب خوانی
• ترویج خدمات کتابخانه از طریق نمایشها، مذاکرات و شرکت در رویدادهای اجتماعی

مهارتهای مورد نیاز کتابدار

• مهارتهای خدمت به مشتری و طرز برخورد با ارباب رجوع
• مهارتهای سازمانی جهت برقراری ارتباط مناسب با مدیران و سایر کارکنان کتابخانه
• مهارتهای ارتباطی گفتاری و نوشتاری
• مهارت کاربرد کامپیوتر به ویژه در مورد استفاده از پایگاههای داده و اینترنت
• مهارت انجام تحقیق

کتابداران برجسته ایران

• اسدالله آزاد
• هوشنگ ابرامی
• پروین اعتصامی
• ایرج افشار
• نوش آفرین انصاری
• عباس حری
• محمدحسین دیانی
• پوری سلطانی
• ماندانا صدیق بهزادی
• کامران فانی
• رحمت الله فتاحی
• جعفر مهراد

پیام تبریک روز کتاب و کتاب خوانی

شرط مطالعه کتاب خوب، نخواندن کتاب بد است؛ زیرا زندگی کوتاه است و فرصت و توان محدود.

روز کتاب و کتابخوانی مبارک

---

انسانهای بزرگ میتوانند دو دقیقه بدون هوا، دو هفته بدون آب و یک عمر بدون پول زندگی کنند، اما بدون کتاب نمیتوانند حتی یک لحظه زنده بمانند.

روز کتاب و کتابخوانی مبارک

---

کتاب، معلمی دلسوز است که در فضای اندیشهها بال میگشاید.

روز کتاب و کتابخوانی مبارک

---

مطالعه، یگانه راهی است برای آشنایی و گفتگو با بزرگان روزگار که قرنها پیش در دنیا به سر برده و اکنون در زیر خاک منزل دارند.

روز کتاب و کتابخوانی مبارک

---

کتاب، غذای روح است و روح از کتاب زنده است. کتاب، یار مهربانی ست که در همه احوال، دستگیر و همدم دلتنگیهاست؛ یاری که اگر تو بخواهی، هیچ گاه رهایت نمیکند.

روز کتاب و کتابخوانی مبارک

---

کسی که به کتابها تسلی و آرامش یابد، هرگز آرامش خود را از دست نخواهد داد.

روز کتاب و کتابخوانی مبارک

---

کیفیت زندگی شما را دو چیز تعیین میکند: کتابهایی که میخوانید و انسانهایی که ملاقات میکنید.

روز کتاب و کتابخوانی مبارک

---

کتاب هدیه ایست که بارها و بارها باز میشود.

روز کتاب و کتابخوانی مبارک

---

کتابی که میخوانی، نباید به جای تو فکر کند، بلکه باید تو را به اندیشیدن وادارد.

روز کتاب و کتابخوانی گرامی باد

---

اگر مادر نباشد جسم انسان ساخته نمیشود و اگر کتاب نباشد روح بشر پرورش نمییابد.

روز کتابخوانی مبارک

---

کتاب را نخوانید که بخوانید!

کتاب را بخوانید که بیدار شوید.

روز کتاب و کتابخوانی مبارک

---

انیس گنج تنهایی کتاب است

فروغ صبح دانایی کتاب است

روز کتاب و کتابخوانی گرامی باد

---

خوشبخت کسی است که به یکی از این دو چیز دسترسی دارد، یا کتابهای خوب و یا دوستانی که اهل کتاب باشند.